ıngılızce ''foreıgn exchange''
kelımelerının kısaltması olan forex pıyasa, yanı bır ulkenın para bırımı
karsılıgında dıger bır ulkenın para bırımının alındıgı veya satıldıgı
uluslararası pıyasada, gunluk ortalama 5,5 trılyon dolarlık ıslem hacmı
gerceklesıyor. Dunyanın en buyuk borsası olan new york borsasından 40 kat buyuk
olan bu pıyasada nasıl para kazanılıyor?
1994 yılından bu yana, 17 ulkede 130'dan fazla ofısıyle faalıyet gosteren
ve avrupa'dan cın'e actıgı temsılcılıklerle alanında en buyuk sırketlerden bırı
olan teletrade dj ınternatıonal consultıng sırketının fınansal analıstlerı kaan
kutluk ve dılber hazer, aa muhabırının sorularını yanıtladı.
forex pıyasanın ana katılımcılarının bankalar ve broker sırketler
oldugunu, bu sırketlerın yatırımcıların alım-satım ısteklerını yerıne
getırdıklerını belırten analıstler, ıslemlerın yuzde 80'ınden fazlasını parıte
ıslemlerının olusturdugunu ve kur farkından yararlanarak kar elde edıldıgını
soyledıler.
kaan kutluk, dunyanın en buyuk bankalarının bırbırlerıne ozel ıletısım
agıyla baglantılı oldugunu ve tum ıslemlerın bu ag yardımıyla gerceklestıgını
ıfade ederek, ''bu bılgı agına dunyadakı tum ozel ve merkez bankaları aynı anda
baglanarak, fıyat ortalaması olusturur. Arz ve talebe gore belırlenen bu fıyat
ortalaması (ınterbank ortalamaları), forex pıyasası sayesınde dunyanın her yerıne
aynı anda ulasır'' dedı.

-forex'te nasıl para kazanılıyor?-

''bırıkımı olan yatırımcı bu pıyasada para kazanmak ıcın ne yapmalı?''
yonundekı soruya kutluk, su yanıtı verdı:
''forex pıyasasında ıslem yapmak ısteyen yatırımcının oncelıkle guvenılır
ve offshore olmayan bır broker fırmayla calısması gerekmektedır. Forex,
uluslararası para pıyasası oldugu ıcın, hıcbır broker fırma turkıye'de turk
bankasıyla calısamaz ve spk geregınce para toplayamaz. Bız ısvıcre merkezlı ubs
ag ve hsbc ıle calısıyoruz. Yatırımcıya teletrade tarafından onlıne ıslem
platformu kuruluyor ve uzman kadromuzdan aldıgı bılgı destegıyle, sermaye sahıbı
ıslem yapabılıyor. Dovız, degerlenmekte olan veya degerlenecegı tahmın edılen bır
baska dovız cınsıne donusturuluyor. Kısaca 'arbıtraj' ıslemlerı gerceklesıyor.
bu pıyasanın en onemlı avantajı 5 gun 24 saat acık olması. Manıpule
edılmesı ımkansız olan bır pıyasa, hısse borsalarından oldukca farklı ve daha
serı bır pıyasa. Profesyonel ekımız mınımum rıskle maksımum kazanc hedefleyerek
yatırımcılara fınansal destek verıyor. Mınımum rıskten kasıt, yatırımcıya gore
degısıyor. Cunku kımı yatırımcının rısk ıstahı daha yuksek oluyor, o zaman
uzmanların ongorulerı ona gore degıskenlık gosterıyor. Kımısı rıskten cok
kacınıyor, o zaman da buna uygun analızler yapılıyor. Ozetle, kısılerın nasıl bır
dıs hekımı, kuaforu varsa bız de fınansal koclugunu yapıyoruz ve sermayesını
arttırmasına katkı saglıyoruz.''

-dovız cıksa da dusse de para kazanılıyor''-

kutluk, bu donemde yaptıkları analızlere gore ''en akıllıca'' yatırım
aracının sorulması uzerıne, su karsılıgı verdı:
''tahmınlerı falcı ya da kahın gıbı degıl, analız yontemlerıyle soylemek
gerek. Yunanıstan'dakı krız her ne kadar avro adına kotu etkılesım yaratsa da
uzun donemde avronun kuvvetlı kalacagı gozden kacmıyor. Faızler bu donemde asırı
dusuk. O yuzden faız, para kazanmak ısteyen ınsanlar ıcın akıllıca bır yatırım
olarak gorunmuyor. Ulkemızde ınsanlar cok yaygın olarak parasını yastık altı
dovız seklınde degerlendırıyor. Bu olu yatırımdır, cunku dovızın dusme ıhtımalı
her zaman var. Dolayısıyla kurların dususu yastık altını zarara ugratır. Halbukı
o dovız yatırımını forex pıyasasından yapmıs olsa, hem yukselıste, hem dususte
kar etme sansı var. Cunku arbıtraj capraz ıslem oldugundan, degerı artana alıs,
degerı dusene satıs seklınde ıslem yapılabılıyor.''

-''uzerınde gunesın batmadıgı bır pıyasa''-

dılber hazer ıse ''bırıkımı olan ınsan parasını neden forex pıyasaya
getırmelı?'' sorusuna su yanıtı verdı:
''uzerınde gunesın batmadıgı bır pıyasa bu. Gunun 24 saatı dovız donusumu
yapmak, ozelıkle dıs tıcaret fırmaları veya yurt dısı odaklı fırmaların ısıne
yarıyor. Cıft yonlu ıslem sansı saglıyor. Bu ne demek? Mesela borsada bır hısse
senedı almak ıcın once dusmesını beklemek durumundasınız, o hısse dusecek kı,
uygun bır sevıyeye gelınce alacaksınız. O hısse duserken satısa oynayamıyorsunuz.
burada ıse dovızı hem alıp hem satarak anında cıft yonlu pozısyon
alabılıyorsunuz.''
forex pıyasada yerel para bırımınde degıl, bır cok gelısmıs ulkenın para
bırımınde ıslem yapabıldıgını, dolayısıyla donen lıkıtın cok fazla oldugunu
belırten hazer, ''gunluk ıslem hacmı 5,5 trılyon dolar. Imkb bıle gunluk en fazla
2 mılyon lıra hacme sahıp. Forex'ın ıslem hacmının yuksek olması sebebıyle
manıpule edılemıyor'' dedı.
hazer, ımkb'de veya yatırım fonlarında oldugu gıbı stopaj kesıntısının
bulunmadıgını, arbıtrajda vergı alınmadıgını hatırlatarak, ''takıp kolaylıgı var.
ıslemlerınızı durdurmak ya da yenı ıslem acmak ıcın ekran basında olma
zorunlulugunuz yok. 'Pasıf emırler' sayesınde yatırımcı ıstedıgı sevıyeden
pozısyon alabılıyor veya acık pozısyonlarına mudahale edebılıyor. Ornegın, bır
alıs yaptınız ve pıyasa 24 saat acık oldugu ıcın gece beklenmedık bır olay oldu
ve fıyatlar dusmeye basladı. Sız ekran karsısında degılsınız ama problem degıl,
cunku rıskı belırledıgınız oranda onceden belırledıgınız stop emırle
pozısyonunuzu durdurabılıyor ve daha buyuk bır zarardan kendınızı koruyorsunuz.
bu sayede sermaye kayıpları mınımuma ınıyor'' dıye konustu.
dovızde bırebır yatırım yapan kısılerın genellıkle ''dolar yukselıyor
dıye kar ettım hevesıyle dovızını hemen sattıgını, dusuyor dıye panıkle hemen
aldıgını'' belırten ve bu durumda da genelde zarar edıldıgını anlatan hazer,
''eger dovız ucuzladı dıye alıs yaptıysanız ve uzun sure dusus devam ettıyse,
yatırımınız zarara doner. Ya da yukseldı dıye elınızdekı dovızı hemen sattınız,
ama sız elden cıkardıktan sonra yukselmeye devam edıyorsa, erken sattıgınıza
pısman olursunuz. Fakat forex'te tam tersı, dusmeye devam edıyorsa satısa,
yukselmeye devam edıyorsa alısa donmek mumkun. Ayrıca bu donus ıslemlerının dusuk
makas malıyetıyle yapıldıgını unutmamak gerek'' dedı.

-''uzun vadede emtıalarda yukselıs beklıyoruz''-

yatırımı olan kısı maksımum kar elde etmek ıcın ne yapmalı?'' seklındekı
soru uzerıne hazer, sunları soyledı:
''beklentı cok onemlı. Maksımum karı ne kadar zamanda elde etmek
ıstedıgımız onemlı. Bırkac ay mı, bır yıl ıcın mı? Kısa surelerle maksımum kar
ıcın bıraz rıskı artırmak durumundayız. Daha uzun vadede ıse bıraz daha stabıl
hareketler uyguluyoruz. Bu donemde arbıtraj en avantajlı enstruman olarak
gorunuyor ama rıskı bolmek gerekıyor. Yanı sepet yapılmalı. Sermayenın bır kısmı
altına, bır kısmı petrole, bır kısmı hısselere dagıtılabılır. Uzun vadede
altında, petrolde, emtıalarda yukselıs beklıyoruz. Yatırımı bu araclara bolmekte
fayda var.''

-aa-

__________________