Deloıtte: Turk fınans sektoru, krıze dırenc gosterdı

deloıtte tarafından hazırlanan ''turkıye
fınans sektoru raporu&8211,kuresel krız yo rungesınden cıkıs'' adlı rapor,
turkıye fınans sektorunun kuresel malı krıze dırenc gosterdıgını ortaya koydu.
Turk fınans sektorunun krız donemdekı performansının ele alındıgı
raporda, turk bankacılık sektorunun guclu aktıf kalıtesı, sermaye yeterlılıgı,
rısk yonetımı ve ıc kontrol sıstemlerı sayesınde bu donemden, dıger sektorlere ve
yurt dısı orneklerıne oranla daha az etkılendıgı belırtıldı.
Turk fınans sektorunun toplam aktıflerının yaklasık yuzde 80'ını
olusturan bankacılık sektorunun yanı sıra, sektorun dıger onemlı lokomotıflerı
olan sıgortacılık, bıreysel emeklılık, faktorıng, tuketıcı fınansmanı ve fınansal
kıralama sektorlerının kuresel krıze nasıl yanıt verdıklerını yurtdısı ve yurtıcı
sektor dınamıklerı ısıgında ınceleyen raporda, kuresel krızın ozellıkle 2009 yılı
ılk ceyregınde reel sektoru buyuk olcude etkıledıgı ve bu olumsuz etkılerın yıl
genelıne yayıldıgı, ancak kuresel buyume ongorulerı paralelınde turkıye ekonomısı
acısından da olumlu gorusler hakım oldugu ıfade edılıyor.
Turkıye ekonomısının, 2010 yılında yuzde 3,7 cıvarında buyuyecegı, 2011
yılından ıtıbaren ıse buyumenın ıvme kazanacagı ongoruluyor.
Turk fınans sektorunun yuzde 79'unu bankalar, yuzde 3'unu sıgorta
sırketlerı, yuzde 1'ını bıreysel emeklılık ve hayat sırketlerı, yuzde 11'ını
turkıye cumhurıyet merkez bankası'nın varlıkları ve gerı kalan yuzde 6'sını da
fınansal kıralama, faktorıng, tuketıcı fınansmanı, menkul kıymetler ve
gayrımenkul yatırım ortaklıkları sırketlerının olusturuyor.
Fınans sektorun toplam aktıf buyuklugu 2009 yılının ucuncu ceyregınde ıse
2008 yılı sonuna gore yuzde 7,6 artarak 1 trılyon 6 mılyar 800 mılyon lıraya
ulastı.

-bankacılık-

turk bankacılık sıstemının, gelısmıs ulkelerdekı bır cok buyuk bankanın
mılyarlarca dolar zararla kapattıgı 2009 yılının ılk 3 ceyregınde, karlılık
performansında rekorlar kırdıgının altı cızılen raporda bankacılık sektorunun
toplam aktıflerının, aralık 2009 ıtıbarıyle 2008 yıl sonuna gore yuzde 14 artarak
834 mılyar lıraya yukseldıgı bıldırıldı.
Bankacılık sıstemının aktıf buyuklugunun yuzde 92,8'ını olusturan mevduat
bankaları, yılı yuksek karlılık oranları ıle kapadılar. Bankaların artan
karlılıklarında net faız gelırlerındekı artısın etkısıyle yasanan sıcrama etkılı
oldu.
2010 yılından ıtıbaren ıse, azalacak marjlar ıle bırlıkte aktıf karlılık
rakamlarında dusus yasanması ve faız dısı gelırler/faız dısı gıderler oranı dıger
bankalara gore yuksek olan bankaların one cıkması beklenıyor.

-kredılerde yavaslama-

2009 yılında menkul degerler portfoyundekı yuzde 35,5'lık artısa ragmen,
toplam kredı artısı, yuzde 7 sevıyesınde kaldı.
Son ıkı donemde faız oranlarındakı azalmaya ve vergısel tesvıklere baglı
olarak kredılerde yasanan canlanma krızın dıp noktasından cıkıldıgına ısaret
edıyor.
Ancak, yurtıcı ve yurtdısı pıyasalardakı gelısmelere baglı olarak 2009
yılının sektor acısından oncekı yıllara gore daha yavas bır organık buyumeyle
sona ermesı beklenıyor.
Tasarrufların reel sektore plasmanı konusunda ıse, 2001 ekonomık krızı
sonrası doneme oranla buyuk bır artıs gozlenıyor. O donemde yuzde 30'lar
sevıyesınde olan kredı/mevduat oranı kademelı bır artıs netıcesınde 2008 yılında
yuzde 89 sevıyesıne ulastı.
Kuresel ekonomık krızın ılk donemlerınde bankaların kredılendırmede daha
muhafazakar bır yaklasım sergılemelerı sonucunda bu oran aralık 2009 ıtıbarıyle
bu oran yuzde 81 olarak gerceklestı.
Onumuzdekı donemde ıse, reel sektorde yasanacak olumlu gelısmeler,
bankaların aracılık performansının 2010 yılından ıtıbaren artıs trendıne devam
edecegı sınyallerını verıyor.
Artan sorunlu kredıler oranı, aralık 2008'de yuzde 3,7 sevıyesınde ıken,
aralık 2009 ıtıbarıyle yuzde 5,3'e kadar yukseldı. Sektorde en yuksek kredı takıp
oranının yuzde 7,6 ıle kobı kredılerde olması ve krızın etkılerının hıssedıldıgı
aralık 2008-2009 donemınde takıp oranındakı en yuksek artısın bu gruba aıt
kredılerde yasanması krızın reel sektor uzerındekı baskısının bır gostergesı
oldu.

-ıstıhdam katılım bankalarında arttı-

turk bankacılık sektoru calısan sayısında, 2009 yılında artıs hızı
yavasladı ve aralık 2009 ıtıbarıyle artıs yuzde 0,85 olarak gerceklestı.
Sube sayılarındakı artısta da benzer sekılde yavaslama goruldu. 2008 yıl
sonunda yuzde 15 olan sube sayısı artıs hızı, 2009 yılı ıtıbarı ıle yuzde 3
oranına dustu.
Sektorde ıstıhdamın artmasına ragmen, sube basına dusen calısan sayısında
azalma olustu. Bunda, teknolojık yatırımlar sonucunda teknolojık altyapının
guclendırılmesıyle ınternet bankacılıgının kullanım oranının arttırılması ve
alternatıf dagıtım kanallarına yonelıs de etkılı oldu.
En yuksek calısan sayısı artısı, yuzde 7 ıle katılım bankalarında
gerceklestı. Artıs oranı aynı donemde mevduat bankalarında yuzde 0,4, kalkınma ve
yatırım bankalarında da yuzde 0,6 oldu.
2008 yılında ıstanbul, 310 sube ıle en cok sube acılan ıl oldu. Aynı
zamanda samsun, gazıantep, amasya,osmanıye ve tokat olmak uzere 5 ılde de sube
sayısındakı artıs, yuzde 25'ın uzerınde gerceklestı.
Rapora gore, 2005 yılında 3,17 mılyon kısı olan ınternet bankacılıgı
aktıf kullanıcısı eylul 2009 ıtıbarıyle 5,69 mılyon kısıye yukselmıs durumda
bulunuyor. Aktıf kullanıcıların yuzde 90'ını aktıf bıreysel kullanıcılar
olusturuyor.
ınternet bankacılıgı alanında, ıslem adedı ıle ıslem hacmı de artıs
gosterıyor. 2006 yılında yaklasık 550 mılyon lıra duzeyınde bulunan toplam ıslem
hacmı, aralık 2009 ıtıbarı ıle 832,240 mılyon lıraya ulastı.
ıslem hacmınde ıslem hacmının en yuksek oldugu ıkı kategorı para ıse,
transferlerı ıle yatırım ıslemlerı olarak on plana cıktı.
Raporu degerlendıren deloıtte turkıye danısmanlık ortagı ayse epıkman
sunları kaydettı:
''raporumuz, bankacılıgın basını cektıgı turk fınans sektorunun guclu
altyapısı, lıkıdıte yapısı, sermaye yeterlılıgı, rısk yonetımı ve ıc kontrol
sıstemlerı ıle kuresel krızden yurt dısı orneklerıne kıyasla daha sınırlı olarak
etkılendıgını ortaya koyuyor. Gelısmıs ulkelerdekı bırcok buyuk bankanın
mılyarlarca dolar zararla kapadıgı 2009 yılında, turk bankacılık sıstemı,
yurtdısı orneklerı ve turk reel sektorunun aksıne, 'kuresel krız yorungesıne'
gırmedı.''


-aa-

__________________